Dün, tüm gazetelerde Bilgi Üniversitesi Ekonomi Bölümü öğretim üyesi Aylin Seçkin ve İsviçre KOF Economic Institute öğretim üyesi Erdal Atureken ‘in araştırmasına dayanarak Türkiye’de resim piyasasının 50 milyon dolara ulaştığı iddiasını okuduk. Haberlerin ayrıntılarında belirtilmemişti ama, araştırmanın sadece müzayede rakamlarına dayandığını tahmin ediyorum.
Resim piyasası içinde konuşulanlara ve Türkiye’nin en önemli galerilerinden Galeri Artist’in yayın organı Artist dergisinin verdiği rakamlara göre de 2009 yılında sadece müzayedelerde dönen yıllık ciro yaklaşık 50 milyon dolar.
Buna galeri satışları, koleksiyonerlerin kendi aralarında yaptığı satışlar ve ressamların doğrudan satışları da eklenince 200 milyon dolara yakın bir rakama ulaşıldığı söyleniyor.
Yani, piyasanın konuştuğu, dün gazetelerde haber olan 50 milyon dolar rakamının tam dört katı kadar bir rakam. Bu rakam içinde yabancı ressamların ‘kayıtdışı’ faaliyetleri de yok. Neresinden bakarsanız bakın sevindirici bir gerçekle karşı karşıyayız. Türkiye’de resim pazarı hızla büyüyor ve Türk sanatçıları dünya pazarlarında da yer bulmaya başlıyor. Pazarın önder aktörleri, Yahşi Baraz’ın Galeri Baraz’ı, Doğan Paksoy’un Teşvikiye Sanat’ı Haldun Dostoğlu’nun Galeri Nev’i  ve Dağhan Özil’in Galeri Artist’inin son on yıl içinde sanat yatırımcılarına kazandırdığı oran ise şaşırtıcı: 1’e 10!
Bütün bu rakamları önümüze koyduğumuzda; Şahin Paksoy, Ergin İnan, Komet ve Bubi  gibi sanatçılarımızın yurtdışında sergilerini ve ulus-lararası fuarlarda gördüğü ilgiyi de göz önünde bulundurduğumuzda; Galeri Artist’in sahibi Dağhan Özil gibi atılımcı sanat tacirlerinin sadece Türkiye’de değil, örneğin Berlin’de de galeri açıp Türk resmini sergilediğini düşündüğümüzde, Türk resim pazarının geleceği hakkında projeksiyon yapmamız daha da kolaylaşıyor.
Bugün 200 milyon dolar olduğu söylenen toplam resim pazarının birkaç yıl içinde astronomik bir oranda büyümesi mukadder.
Dikkat ediniz, birkaç yıl önce müzayedelerde  1/5 oranında satılan çağdaş resim, klasik resme galebe çalarak 4/5 oranına yükselmiş.
Burada önemli olan, yatırımcının hangi bilgi kaynakları ile ve kimlerin kılavuzluğuyla işe girişebileceği.
Aylin Seçkin ve Erdal Atuken’in çalışması gibi araştırmalar Türk resim piyasası hakkında genel bir fikir verebiliyor. Ama çok genel. Elmalarla armutların birbiriyle toplanması; örneğin Türk Resim Piyasası’nda son 5 yılın en pahalı 100 tablosu gibi bir kategorizasyon yapılması pek de anlamlı görünmüyor.
Örneğin Osman Hamdi Bey ile Burhan Doğançay’ın aynı listede yer alması hiç anlaşılır bir şey değil. Pazarın ekonomik değerlendirmesi yapılırken muhakkak surette kategorizasyona gidilmesi; ‘çağdaş,’ ‘klasik çağdaş,’ ‘ modern ‘ ve ‘klasik’ gibi ayrımlar yapılması artık zaruri. Sanat alıcısını, Osman Hamdi Bey ile Burhan Doğançay’ı yarıştırmaktan kurtarmak gerekiyor.
Sanat eleştirmenleri de,  ekonomi gazetecileri de sanat yatırımcılarının ihtiyacı olan bilgileri maalesef sunamıyorlar. Sektörle ilgilenen gazeteci neredeyse yok gibi...
Baksanıza, dün bütün gazetelerimiz 200 milyon dolarlık tüm resim pazarını 50 milyon dolar olarak sundular. Sadece müzayede satışlarını pazarın tümü zannettiler. Oysa, sadece 4 sanat yatırımcısının 2009 yılı içerisinde 50 milyon dolarlık tabloyu müzayedelerden değil, galerilerden değil, ‘elden’ aldığı bütün piyasanın bildiği bir gerçek.
Belli başlı galerilerin cirolarının 2007’den bu yana üç kat arttığı bir sanat ortamında; gazetelerimizde haftada bir gün bile olsa ‘sanat ekonomisi’ni değerlendirecek yorumlara ihtiyaç  var.
Umarım buna ilk kez AKŞAM’da başlayabiliriz.