İnsan türü, Aristo'dan bu yana hep insan merkezli bir dünya algısıyla yaşadı. Bu algı 'türcü' bir bakış açısını doğuruyordu.

Diğer türleri duygusuz, bilinçsiz ve hissetmeyen bir makina gibi gören insan türü zamanla kendi türü dışındaki canlı yaşamına duyduğu saygıyı yitirdi. Günümüzde bir çok araştırmacının açıklamalarına göre hayvanların da belli bir bilinç düzeyine sahip olduğunu söyledikleri halde, bizler bu vurdumduymaz davranışlarımızı değiştiremiyoruz. 17.Yüzyılda köpekleri canlı canlı ayaklarından çivileyip karnını deşen bilim insanlarıyla , 21. yüzyıl teknolojisin laboratuarlarında tavşanların gözlerine çamaşır suyu damlatan ve haftalar boyunca bu acıyla yaşayan ve en nihayetin de öldürülen tavşanı izleyen bilim insanı arasında ne fark var? Yazık!

Birçok üniversitede biyoloji, tıp, ve veterinerlik öğrencileri eğitimleri süresince hayvan deneylerine katılmak ya da önceden öldürülmüş hayvanları teşrih etmek zorundadır. Bu deneyler sadece teorik ders materyalinin canlandırılmasına hizmet etmektedir. Geleceğin bilimadamlarına bir sesleniş bu; bilim insanı olarak yerinizi doğru belirlemelisiniz. Eminim bu işlere ayıracak zamanınız yok. Ezberlemeyi bekleyen upuzun latince kelimeleriniz var ve biliyorum köprüyü geçene kadar sesinizi çıkarmamak taraftarısınız. İçinizdeki ses ve etik değerleriniz hayvan deneyleri  karşıtı olanlara hak veriyorsa; onlar üzerinde deney yaparken küçük de olsa bir yanlışlık hissediyorsanız yapacak çok şeyiniz var demektir. Fakülte bünyesinde bir topluluk kurup hayvanlara etik muamele konusunda konuşup tartışabilir daha sonra da diğer tıp fakültesi öğrencileri ile birleşip ülkede söz hakkı sahibi ve yönverici bir güce sahip olabilirsiniz. 35 yıldır, 400.000 kimyasal madde milyonlarca lösemi yapılmış fare üzerinde denendi. Kanser Araştırma Enstitüsü, bu çalışmalarında tümör karşıtı kimyasal maddeleri aramakta ama amaçlanan bir türlü elde edilemedi. 10 yıllık bir süre içerisinde, hayvanlardaki felci iyileştirmede yararlı gibi görülen 25 ilacın hiçbirisini insan tıbbında kullanmadınız. Görüyoruz ki binlerce hayvana, hiçbir faydalı sonuç yaratmayacak deneyler için boş yere acı çektirildi.

Hocalarınızın aklını esen her saçmalık için hayvanları denek olarak kullanmak istemeleri, ya da böyle bir şeyi bilimin özgürlüğü adına onaylamaları, bilimsel özgürlüğe ve gelişmeye kendilerini adamış insanlar olarak, deneylerin kendi üzerlerinde yapılmasını da onaylamalıdırlar. Sadece tür olarak bizden farklı diye, hayvanlara yapılan her türlü ahlaksız davranışı uygun görenlerinizin ahlak anlayışlarını tekrar gözden geçirmeleri gerektiğini düşünüyorum.

Tıp alanında sağlanan büyük gelişmelerin, hayvan deneylerine dayanıyor olduğunu düşünenlere; tıp tarihçileri, yaygın bulaşıcı hastalıklara bağlı ölüm oranlarında 1900`lerden bu yana yaşanan düşüşün, beslenme ve hijyen standartlarının yükselmesine bağlı olduğunu, hayvan deneylerinden elde edilen bulguların bu gelişmede hiçbir payının olmadığını göstermiştir. Tıp alanındaki önemli gelişmelerin büyük kısmı hayvan deneylerinden bağımsız buluşlar sayesinde gerçekleşmiştir: Anestezi, stetoskop, morfin, radyum, penisilin, yapay solunum, röntgen ışını, antiseptikler, CAT, MRI ve PET taramaları. Bakteriyoloji ve mikrop/bakteri (germ theory) çalışmaları; kolesterol ile kalp hastalığı, sigara ile kanser arasındaki bağın keşfi; HIV virüsünün saptanması vb. Hayvan deneyleri bu ve benzeri gelişmelerde hiçbir rol oynamamıştır...

İlaç testlerinde yalnızca insan dokusu ve bilgisayardan yararlanan bir şirket olan Pharmagene Laboratories`in kurucularından Gordon Baxter şöyle diyor: ''İnsan genleri hakkında bilgi sahibi olduktan sonra dönüp tekrar hayvanlar üzerinde test yapmanın ne anlamı var?''

''Bağımsız Hayvan Hakları Savunucuları'' adlı grup, Samatya'da açılacak Hayvan Deney Merkezi'ni protesto etmek için pazar günü Taksim’de ilginç bir eylem yaptı. Hayvanlar üzerinde yapılan deneylerini tiyatro gösterisiyle protesto eden, hayvanların yaşadıkları sıkıntıları yere yatıp, kafese girerek göstermeye çalışan grup büyük ilgi topladı. Medya bu konuyu masaya yatırıp ne kadar duyurmak istesede bu konu hakkında gösteri bitiminden sonra nedeni bilinmez, aynı haberi verip küçük bir duyuru şeklince haberi geçmeyi uygun gördü..

Mevcut ilaçları kullanmaya devam ederek “Canım artık yapacak bir şey yok, olan olmuş, laboratuvar da kesilip biçilen hayvanlardan bilgiler toplanmış ve ilaçlar üretilmiş, var olan bilgiyi sağlığımız için kullanalım ama bundan sonra asla hayvan deneyi yapılmasın istiyorum” demenizin bir anlamı olmayacağının farkında olan ilaç firmaları, siz mevcut gelişmeden faydalandığınız, doktorunuzun tavsiyesine uyup ilaçları tükettiğiniz ve ilgili tedavi yöntemlerine para verdiğiniz sürece ilaç firmaları ve dünyanın binlerce noktasındaki araştırma laboratuvarı size hizmet etmeye devam etmek için hayvan deneylerine gönül rahatlığı ile devam edeceklerdir. Doktorunuza gidip “İyi güzel ama ben artık hayvanları kullanarak ilaç araştırması yapılmasını istemiyorum, şimdilik bu ilaçları alacağım ama söyleyin o laboratuarlara artık bu tür şeyler yapmasınlar, bundan sonrakileri kullanmayacağım ve protesto edeceğim” diyebiliyorsanız ve ilaç testlerinde yalnızca insan dokusu ve bilgisayardan yararlanan şirketleri tercih ediyorsanız,o zaman bu deneyleri ve dolaylı yoldan işleyen süreci etkileyebilme ihtimaliz var.

Hayvanlara göre daha yetkin bir tür olduğumuz iddiasına, yer küredeki tüm canlılara ’layığınca’ yaşama şansı verildiğini gördüğüm gün ikna olacağım.

Asu Mansur..

asumansur@yahoo.com