Can Akçay
canakcay@korsanhaber.com
Balyoz Darbe Planının Muhtemel Ekonomik Sonuçları
Taraf gazetesinde yayınlanan ve Genel Kurmay antetli belgelere dayandığı söylenen bu darbe planı umarım hakikaten yalnızca bir savaş oyunu veya bir tatbikat ten ibaret olmasını dileyerek bu planın ekonomik boyutuna değinmek istiyorum. Bu planda darbe esnasında ekonomi cephesinde takip edilen strateji şöyle kaleme alınmış ‘’12 Eylül 1980 darbesindeki Bayrak Harekâtı'nı esas alan Balyoz Planı, yaklaşık çeyrek asır sonrasının Türkiye'sinde gerek piyasa ekonomisinin, gerekse sivil toplumun çok daha gelişmiş olduğunu da hesaba katarak kapsamlı tutuklama, kapatma ve gasp eylemleri öngörüyor. Bu eylemler şöyle sıralanıyor: "Halkın din duygularını istismar ederek kendi siyasal ve şahsi çıkarları doğrultusunda halkı devlete ve rejime karşı kışkırttığı değerlendirilen tüm demek, vakıf ve kuruluşlar kapatılarak yönetici kadroları tutuklanacak. Ulusumuzun gasp edilen ekonomik haklarının geri alınabilmesi için; ülke dışına para çıkışının engellenmesi ve spekülatif para hareketlerinin önüne geçilmesi maksadıyla bankacılık işlemleri ikinci bir emre kadar durdurulacak, ilk etapta banka genel müdürlüklerine nitelikli, uzman muvazzaf veya emekli askerî personel atanacak; askerî personele yardıma olmak üzere önceden tespit edilmiş müzahir, dost ve güvenilir üst düzey kamu görevlileri yerleştirilecek. İrticai, bölücü ve vık 111 terör örgütlerine mensup kişi, kurum ve kuruluşların menkul, gayrimenkul, ayni ve nakdi malvarlıklarına el konulacak. Faizsiz bankacılık adı altında faaliyet gösteren İslamî finans kurumlarının kurulmasına izin veren yasalar iptal edilecek, bu kurumların varlıkları hazineye aktarılacak. Yabancı uyruklu şahıs ve şirketlerin bankalardaki paralarının öncelikle yurt dışına çıkışı engellenecek, aleyhte faaliyet gösteren yabancı uyruklu şahıs ve şirketlerin banka hesaplarına ikinci bir emre kadar el konulacak." Buraya düşmemiz gereken önemli bir not da, banka genel müdürlüklerine ve önemli finans kuruluşlarının başına getirilecek muvazzaf ve emekli subayların, Balyoz Planı'nın eklerinde tek tek isimlendirilmiş olması. Darbe planında alınacak ekonomik önlemlerin satırbaşları kısaca şöyle sıralanıyor; 1 Banka genel müdürlüklerine nitelikli, uzman muvazzaf veya emekli askerî personel atanacaktır. Askerî personele yardıma olmak üzere güvenilir üst düzey kamu görevlileri yerleştirilecektir. »2 Ülke dışına para çıkışının engellenmesi ve spekülatif para hareketlerinin önüne geçilmesi amacıyla bankacılık işlemleri ikinci bir emre kadar geçici olarak durdurulacaktır. »3 İrticai örgütlerin faaliyetlerinde kullandığı yıllık 50 milyar dolar civarındaki İslami sermaye kaynağı tespit edilerek el konulacaktır. »4 İrticai örgütlere destek veren kişilerin bankalardaki paralarına el konulacaktır. »5 Terör örgütlerine mensup kişilerin bankalardaki paralarına el konulacaktır. »6 Yabancı şahıs ve şirketlerin bankalardaki paralarının öncelikle yurt dışına çıkışı engellenecek, aleyhte faaliyet gösteren yabancı uyruklu şahıs ve şirketlerin banka hesaplarına el konulacaktır. »7 Azınlıklara ait bankalardaki paraların öncelikle yurt dışına çıkısı engellenecek, azınlıklara ait şirketlerin banka hesaplarına el konulacaktır. »8 İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) ve Altın Borsasına nitelikli, uzman muvazzaf veya emekli askerî personel atanacaktır. Askerî personele yardımcı olmak üzere güvenilir üst düzey kamu görevlileri yerleştirilecektir. »9 İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) ve Alan Borsası ikinci bir emre kadar geçici olarak işleme kapatılacaktır. »10 İrticai örgütlere ve terör örgütlerine üye ve/veya destek veren şirketlerin borsadaki hisselerine el konulacaktır. »11 Borsada işlem yapan yabancıların yurtdışına para kaçırmalar önlenecek, borsada işlem gören yabancı ortaklı şirketlerin hisse senetlerine el konulacaktır. »12 Giderek güçlenen irticai sermaye kamu denetimleri yoluyla kontrol altına alınıp gelişimi önlenecektir. »13 Faizsiz bankacılık adı altında faaliyet gösteren İslami finans kurumlarına izin veren yasalar iptal edilecek, bu kurumların varlıkları hazineye aktarılacaktır. »14 Banka ve borsalardaki bireysel ve kurumsal hesaplar incelenecek, irticai unsurlara ait hesaplara el konulacaktır. »15 T.C. Merkez Bankası'na ve Darphaneye nitelikli, uzman muvazzaf veya emekli askeri personel atanacaktır. Askeri personele yardıma olmak üzere güvenilir üst düzey kamu görevlileri yerleştirilecektir. »16 Türk parasını koruma kanunu gereğince döviz giriş ve çıkışları kontrol altına alınacaktır. »17 Merkez Bankası altın rezervleri güvence altına alınacaktır. »18 İç ve dış borçların faizleri silinecek, anaparalarının geri ödemesi ise milli mutabakat sağlanıncaya kadar ertelenecektir. »19 Yurtiçi ve yurtdışı borçları ödenmesi ikinci bir emre kadar durdurulacak, müteakip safhada ödenmesi için para basımı yoluna gidilecektir. »20 IMF gibi gayrı milli uluslararası kuruluşlarla yapılan anlaşmalar feshedilerek tam ekonomik bağımsızlık elde edilecektir. »21 özelleştirme yoluyla değerinin çok alanda fiyatlarla satılan Kitlerin yönetimine el konulacak, en kısa sürede devletleştirilmeleri sağlanacaktır. »22 Stratejik öneme sahip işletmeler devletleştirilecektir. »23 Lüzumu halinde, Cumhuriyet'in kuruluş yıllarında olduğu gibi özel teşebbüsün imkanlarına % 4o'a varan oranlarda, bedeli sonradan ödenmek üzere el konulacaktır. »24 İran, Arap ve Körfez ülkeleri ile ekonomik ilişkiler sonlandırılacak, yapılan anlaşmalar tekrar gözden geçirilecektir. »25 Uluslararası şirketlere tanınan imtiyazlar kaldırılarak uluslararası şirketlerin mal varlıklarına el konulacaktır. »26 Uluslararası şirketlerin ortak olduğu holdingler devletleştirilecektir. »27 Misyonerlik faaliyetlerinde kullanılan AB fonlarına el konulacaktır. »28 Servet ve lüks tüketim mallarından alınan vergilerin yeterince artırılmasıyla elde edilecek kaynaklarla bu güne kadar yapılmayan yatırımlara süratle başlanılacaktır. »29 Lüks tüketim vergisi kapsamında özel lüks kara, hava, deniz araçlarının (yat, tekne, kotra) vergileri artırılacaktır. »30 İvedilikle nerden buldun yasası çıkarılarak, yasa kapsamında servetin kaynağına ilişkin yeterli izahatta bulunamayanların servetlerine el konulacaktır. »31 Tüm büyük şirket ve holdinglerin yönetim ve denetim kurullarına nitelikli, uzman muvazzaf veya emekli askeri personel atanacaktır. »32 Bütçe açıklarına neden olan sosyal güvenliğin ıslahı için, emeklilik yaşı erkeklerde 70' e, kadınlarda 65'e çıkarılacaktır." Yukarıda piyasa ekonomisinin, gerekse sivil toplumun çok daha gelişmiş olduğunu da sözde hesaba katarak kapsamlı tutuklama, kapatma ve eylemleri öngörüyor ve mali sistemi kitleme planı son derece ilkelce ve baştan sağma olması düşündürücü. Gelin bu hareket planın mali piyasalara etkisinin bizde simülasyonunu yapalım. Farz edelim ki İhtilal başarılı oldu ve asker yönetimi ele geçirdi ve bankaları kontrolünü ele geçirdi. Muhtemel piyasadaki gelişmeleri tahmin edelim, bu plan 2003 ayında hazırlandığını farz edersek 2004 yılında darbe ortamı yaratma çalışmaları devam etse, ancak 2005 yılında darbe yapılabileceğini farz edersek o yılın temel verilerini hatırlamakta fayda olur. 2005 GSMH (Trilyon TL-Milyon YTL) 486.401 GSMH (Milyar $) 360,8 Büyüme (%) 7,6 Nüfus (Yıl Ortası, Bin Kişi) 72,065 Fert Başına GSMH (Cari Fiyatlarla, $) 5.008 Deflatör (%) 7,7 Ort. TEFE-ÜFE (%) 5,89 Yıl Sonu TEFE-ÜFE (%) 2,66 Yıl Sonu TÜFE (%) 7,7 Ort. TÜFE (%) 8,2 Ort. Döviz Kuru (TL- YTL/$) 1,34 İhracat-FOB (Milyar $) 73,1 İthalat-CIF (Milyar $) 116 Ham Petrol ($/varil) 50,1 Bavul Ticareti (Milyon $) 3473 Turizm Gelirleri (Milyon $) 18,152 İşçi Gelirleri (Milyon $) 851 Cari İşlemler Dengesi (Bavul Ticareti Dahil) -22,603 İlk aşamada Bankaların başına nitelikli, uzman muvazzaf veya emekli askerî personel atanacağı belirtilmiş, bunun nedeni sanırım ikinci maddenin hayata geçirilmesi üçün önemli, bütün bankacılık işlemleri ve para transferleri yeni bir emre kadar durdurulacak. Aynı zamanda bu ekonominin tamamıyla kilitlenmesi anlamına geliyor. Netice itibari ile herkes cebindeki nakit para kadar alım gücüne inecek. Arkasından bazı İslami kuruluşların ve bu kuruluşlarla ilişkisi olanların paralarına el konacağı ve operasyonlarının kapatılacağı 3. ve 4. maddede belirtilmiş. Hatta yabancı şirketlerinde hesaplarına ve mallarına el konacağını da düşünürsek, bir nevi el alem in malını gasp etmekten bahis ediliyor. Bu stratejiyi yapan arkadaşlar beli ki bankacılık ve finans piyasalarında hiç anlamıyorlar, çünkü milletin döviz hesabına el koymak o hesaba fiziki olarak ulaşabilme garantisi vermiyor. Açıklamak gerekirse bütün DTH(döviz tevdiat hesabı) hesapları, o dönemde 50 milyar Dolar civarında olduğunu düşünürsek, bu rakamın ancak 20% ila 30% fiziki olarak Türkiye sınırlarında bulunmaktadır, geri kalanı dövizin cinsine göre ilgili ülkelerin kasalarında veya merkez bankalarındaki bulunmaktadır. Aynı durum Merkez bankası üçün geçerlidir, örnek vermek gerekirse yukarıdaki MB bilançosundaki rezerv ABD Doları bölümü Amerika da, İsviçre Frangı olan bölümü İsviçre de, Euro bölümü Avrupa da durmaktadır. Her banka fiziki ihtiyaca istinaden bu paraları yurtdışından getirtebilir, ancak bu noktada paralarına, mallarına, mülklerine, hisse senetlerine el konan yabancı şahıs ve şirketler büyük bir ihtimalle Türkiye’nin yurtdışındaki bütün varlıklarına tedbir koyacaklardır. Buna Merkez Bankası rezervi de dahil olacaktır, ilk aşamada fiziki talebi karşılamak mümkün dahi olsa kısa zamanda devalüasyon kaçınılmaz olacaktır. Basit bir hesapla eğer her vatandaşa döviz hesabındaki döviz resmi kurdan TL ye döndürülüp verilecektir, bu durum hemen vatandaşların piyasaya çıkıp döviz aramasına neden olacaktır. Devalüasyon ilk aşamada fiziki talebi karşılaması mümkün olmadığı üçün 700%ila 800% olacaktır. Kapalı ekonomiye geçileceğinden ve ithalatın tamamıyla duracağından üretim durma noktasına gelecek ve günlük kullandığımız ürünlerde sıkıntı baş gösterecektir. Doğal gaz ve petrol ürünlerinde ise döviz sıkıntısı yüzünden ithalat duracak benzin kuyrukları oluşmaya başlayacak doğal gaz alma imkanımız kalmadığı üçün üretim ve enerji santralleri duracaktır. Bizde evlerimizde donma tehlikesi geçirmemiz kaçınılmaz olacak. Üretim durması nedeniyle korkunç bir işsizlik baş gösterecektir, eğer para basılıp insanlara maaş verilirse hiper enflasyon başlayacak alım gücümüz ilk aşamada 80% azalacaktır. Para basmadan eğer maaşlar ödenmeye çalışılırsa değişen pek bir şey olmayacak mallar ya döviz ya altın karşılığı takas olacağından karaborsa oluşacak ve sıkıntılar baş gösterecektir. İthalat durduğu üçün ilk aşamada yedek parça ihtiyacı baş gösterecek makine aksamı ve araba yedek parçalarına kadar sıkıntı baş gösterecek ekonomideki kriz hat safhaya varacaktır. Kişi başına düşen milli gelir ilk aşamada beşte birine inecek ve kim bilir doğal gaz ve petrol almak üçün hangi ülkeye ne gibi imtiyazlar tanınacaktır. Gerçek anlamda vatanı o zaman satmak zorunda kalabiliriz, tabii alan olursa. Türkiye bugün itibari ile ekonomisi ve finansal sistemi tam anlamıyla dünya ile entegre olmuştur, ülkemizin herhangi bir dikta veya şeriat rejimini kaldırması mümkün değildir böyle teşebbüsler de halk tarafından destek görmez zaten bir noktadan sonra uçaklara benzin tanklara mazot bulamayan bir askeri rejim çökmesi kaçınılmazdır. Ekonomik simülasyonu yapılmayan bir darbenin bugünkü koşullarda başarılı olması imkansız gibidir. Ülkeyi yaklaşık bir buçuk sene zaafında 1980 seviyelerine gerileten bir rejime kimse kurtarıcı olarak bakmaz. Bu yüzden ben böyle bir darbe planını ciddiye almayı kendime yediremem. Eğer böyle bir plan TSK gibi şanlı şerefli bir geçmişi olan bir ordu tarafında ciddi bir şekilde tartışılmış ise bu durum şuyuu vukuundan beter bir durumdur. Yalnızca iki şey sonsuzdur; evren ve insanın ahmaklığı. Bu arada evrenden o kadar da emin değilim…. Albert Einstein
Yazarın diğer yazıları
Ergenekon, Balyoz ve Bir Çuval İncir - 25.02.2010 Vatandaşlık mı Kimlik mi? - 16.02.2010 Irkçılık, Cahillik ve Aptallık - 10.01.2010 İlla Bir Taraf mı Olmam Lazım? - 22.12.2009 Kısa Gündem Yorumları - 10.12.2009 İstanbul’da Yaşamanın Maliyeti - 28.11.2009 Hangi konuda mutabıkız? - 18.11.2009 Öfke Sırası Kimde? - 08.11.2009 Değişen Paradigma Değişmeyen Kafalar - 30.10.2009 Türkiye’nin Geleceğine dair Öngörüler - 18.10.2009 Ben Galiba Bir Emperyalistim - 06.10.2009 Muhalif Yazarlık - 26.09.2009 Haddini Bilmemek mi? Aptallık mı? - 14.09.2009 İktidar mı? Türkiye mi? - 08.09.2009 Tezatlar Ülkesi Türkiye - 31.08.2009 İki Kısa Yazı - 24.08.2009 Neyin Pazarlığı ve Kim İçin? - 18.08.2009 Yanıltan Önyargılar - 10.08.2009 Nedir Bu Kürt Açılımı? - 04.08.2009 Gözünü Toptan Ayırma! - 07.07.2009 Ne Olacak Bu CHP'nin Hali? - 03.07.2009 Bye Bye Michael - 26.06.2009 Cui Bono (kime yarar)? - 22.06.2009 Devlet Kapitalizmi - 14.06.2009 Haklı ve Haksız Özeleştiriler (2) son - 04.06.2009 Haklı ve Haksız Özeleştiriler (1) - 01.06.2009 Mayınlar ve Rakamlar - 28.05.2009 Türkiye komiktir, komik kalacak! - 20.05.2009 Enerji yolları mı, Kürt hakları mı? - 18.05.2009 DTP mi PKK'dan yoksa yumurta mı tavuktan? - 11.05.2009 Kısa Kısa Fikirler - 02.05.2009 Milliyetçi mi Vatansever mi? - 27.04.2009 Opus Dei (Allahın İşleri) - 18.04.2009 Ermenistan Açılımı - 13.04.2009 İslam Dünyası ve Türkiye - 05.04.2009 Hiç kimse kazanmadı ama demokrasi kazandı - 30.03.2009 Mustafa Kemal ve İdeolojiler - 26.03.2009 Türkiye, ABD ve Almanya Servet Dağılımı - 22.03.2009 Bu Kompleks Ne Zaman Biter? Son - 13.03.2009 Bu Kompleks ne Zaman Biter? Bölüm-2 - 11.03.2009 Bu Kompleks ne Zaman Biter? - Bölüm 1 - 09.03.2009 Bu DTP kimin Partisi? - 02.03.2009 Kriz, Kapitalizm ve İdeoloji - son - 26.02.2009 Kriz, kapitalizm ve ideoloji-2 - 23.02.2009 Kriz, kapitalizm ve ideoloji-1 - 20.02.2009 Koyun kuzu mu yoksa Çamaşır makinesi mi? - 14.02.2009 Davos önceden planlanmış mıydı? - 08.02.2009